proti - to be online   
14-08-2014

Aneks do Raportu Rzecznika Ubezpieczonych – Klauzule abuzywne w działalności ubezpieczeniowej

W ubiegłym tygodniu – dnia 14 sierpnia 2014 r. – Rzecznik Ubezpieczonych na swojej stronie internetowej zamieścił uzupełnienie do Raportu z początku 2012 r. – Klauzule abuzywne w działalności ubezpieczeniowej. Rzeczony aneks zawiera 48 postanowień wzorców umownych z zakresu działalności ubezpieczeniowej, które od opublikowania pierwotnej treści Raportu zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych.

Jak referuje sam Rzecznik, głównym powodem powstanie omawianej publikacji i jej uzupełnienia jest ograniczony dostęp konsumentów do treści uzasadnień orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Nie da się jednak ukryć, że Raport wraz z wydanym niedawno aneks stanowi swoiste kompendium klauzul abuzywnych z zakresu działalności ubezpieczeniowej i w konsekwencji może stanowić użyteczne narzędzie dla przedsiębiorców oraz autorów ogólnych postanowień umownych, gdyż przybliża proces wykładni sądowej, a także pośrednio objaśnia znaczenia na gruncie prawa ubezpieczeń takich zwrotów nieostrych i klauzul generalnych jak „dobre obyczaje” czy „rażące naruszenie interesów konsumentów”.

Opublikowany w 2012 r. Raport omawiał 80 postanowień umownych, które zostały przez SOKiK uznane za abuzywne, natomiast zeszłotygodniowy aneks uzupełnia go o kolejne 48 klauzul, wpisanych do rejestru postanowień niedozwolonych, który prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Analizowane przez Rzecznika Ubezpieczonych orzeczenia SOKiK w swojej treści poruszają problematykę opłat likwidacyjnych pobieranych w przypadku rozwiązania umów dot. ubezpieczenia na życie przed upływem czasu, na jaki zostały zawarte. Opracowanie zawiera niedozwolone klauzule dot. zarówno wysokości tego typu opłat jak i samej legalności ich wprowadzenia.

Wśród niedozwolonych klauzul wpisanych do rejestru, które zostały wpisane do rejestru, można wymienić postanowienia, które:

-       Zawieszały ochronę ubezpieczeniową ze strony ubezpieczyciela do czasu uiszczenia wszelkich zaległości pieniężnych ze strony ubezpieczonego 
(klauzula nr 2603);

-       Wprowadzały niejasne i nieprecyzyjne określenia, które w drodze wiążącej interpretacji ubezpieczyciela prowadziły do ograniczenia jego odpowiedzialności, np. „inny dokument” (klauzula nr 3035), „nieuzasadnione nieskorzystanie” (klauzula nr 3184);

-       Arbitralnie przesądzały o sposobie interpretacji ogólnych warunków przez ubezpieczającego („Wykładnia i interpretacja Regulaminu należy wyłącznie do Organizatora” – klauzula nr 3068);

-       Wyłączały odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu zgonu ubezpieczonego, jeżeli ubezpieczonemu został postawiony w toku postępowania przygotowawczego zarzut umyślnego popełnienia przestępstwa, w wyniku którego nastąpił jego zgon (klauzula nr 3184);

-       Wprowadzało domniemanie, że, jeżeli ubezpieczony nie poinformuje ubezpieczyciela o zmianie adresu lub nazwy, obowiązek zawiadomienia lub doręczenia oświadczenia został przez jedną ze stron wypełniony przez wysłanie pisma pod ostatni znany adres kontrahenta (klauzula nr 3193);

-       Wprowadzało obowiązek zawarcia dodatkowej umowy ubezpieczenia na okres 5 lat w przypadku zawarcia umowy kredytu – umowa ubezpieczenia i obowiązek płacenia składek obowiązywała przez 5 lat nawet w sytuacji wcześniejszego wygaśnięcia umowy kredytu, np. wskutek przedterminowej spłaty 
(klauzula nr 3194);

-       W sytuacji zgonu ubezpieczonego wprowadzało obowiązek przedłożenia ubezpieczycielowi oryginału Certyfikatu Ubezpieczenia, mimo że ubezpieczyciel dysponował dokumentacją dot. zawarcia umowy ubezpieczenia i w związku z tym tak ukształtowany obowiązek był nadużyciem silniejszej pozycji kontraktowej wobec konsumenta (klauzula nr 3195);

-       Wprowadzało domniemanie doręczenia pisma ubezpieczonemu po upływie określonego terminu od jego nadania przez ubezpieczyciela
(klauzula nr 3434);

-       Wiązało odstąpienia od umowy ubezpieczenia dodatkowego (akcesoryjnego) z odstąpienia od umowy ubezpieczenia głównego (klauzula nr 3442);

-       W przypadku ubezpieczenia grupowego - wyłączało ochronę ubezpieczeniową dla osób, które ukończyły 70 rok życia, mimo iż wysokość comiesięcznej składki pozostawał bez zmian (klauzula nr 3462, 3463);

-       Stanowiło, że ubezpieczonemu nie przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej w sytuacji rozwiązania umowy ubezpieczenia w czasie obowiązywania, w którym zaistniał wypadek ubezpieczeniowy, na podstawie którego ubezpieczyciel spełnił świadczenie ubezpieczeniowe lub był zobowiązany do jego spełnienia (klauzula nr 3524);

-       … i wiele innych, dostępnych do przejrzenia w aneksie do raportu.

Podobnie jak poprzednio, Rzecznik Ubezpieczonych zapowiada, że Raport będzie w przyszłości rozbudowywany i systematycznie aktualizowany o nowe orzeczenia SOKiK dot. poruszanej problematyki.

Użyteczne adresy:

-   Raport Rzecznika Ubezpieczonych – Klauzule abuzywne w działalności ubezpieczeniowej, luty 2012: 

http://www.rzu.gov.pl/files/20655__5243__Raport_Rzecznika_Ubezpieczonych_poswiecony_klauzulom_abuzywnym_w_dzialalnosci_ubezpieczeniowej.pdf

-   Aneks do Raportu Rzecznika Ubezpieczonych – Klauzule abuzywne w działalności ubezpieczeniowej, sierpień 2014:


Rejestr postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone: http://www.uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php

 JK

Copyright © Kaszubiak Jędrzejko Adwokaci. Wszelkie prawa zastrzeżone. Biuro: ul. Winogrady 60/2, 61-658 Poznań
projekt i realizacja: proti - to be online